حفاری عمیق، شرط بقا در معدنکاری آینده ایران

به گزارش افق معدن: محمدمسعود سمیعی‌نژاد، معاون وزیر صمت و رئیس هیأت عامل ایمیدرو، در چهارمین کنفرانس استیل‌پرایس با موضوع «اکتشاف ذخایر پنهان و فناوری‌های نوین حفاری» اظهار کرد: سؤال امروز دیگر این نیست که آیا باید به سمت اکتشاف عمیق حرکت کنیم، بلکه مسئله اصلی این است که این مسیر با چه فناوری، مدل اقتصادی و راهبردی آغاز شود.

وی با اشاره به تغییر ماهیت اکتشافات معدنی در جهان افزود: در گذشته بخش قابل توجهی از فعالیت‌های اکتشافی بر ذخایر سطحی و کم‌عمق متمرکز بود؛ ذخایری که نشانه‌های زمین‌شناسی، ژئوشیمیایی یا ژئوفیزیکی آنها به‌سادگی قابل شناسایی بود.

سمیعی‌نژاد ادامه داد: بسیاری از اهداف آسان و کم‌عمق در مناطق معدنی طی سال‌های گذشته شناسایی شده‌اند و به همین دلیل، نسل جدید اکتشاف به سمت ذخایر پنهان، پوشیده و عمیق حرکت کرده است؛ ذخایری که ممکن است هیچ نشانه مستقیم و مشخصی در سطح زمین نداشته باشند.

• «قبل از عمیق‌تر حفاری کردن، باید هوشمندتر عمل کنیم»

رئیس هیأت عامل ایمیدرو با بیان اینکه نسل جدید اکتشاف باید توان شناسایی اهداف معدنی در اعماق چند صد متری، یک کیلومتری و حتی بیشتر را داشته باشد، گفت: دستیابی به ذخایر عمیق صرفاً با افزایش عمق حفاری امکان‌پذیر نیست و باید مجموعه‌ای از فناوری‌ها و داده‌های اکتشافی در کنار یکدیگر قرار گیرند.

وی با اشاره به تجربه پروژه‌های حفاری عمیق در جهان اظهار کرد: حفاری فوق‌عمیق در روسیه به عمق بیش از 12 کیلومتر رسیده و پروژه‌های حفاری عمیق در آلمان نیز عمق بیش از 9 کیلومتر را تجربه کرده‌اند.

سمیعی‌نژاد افزود: در صنعت اکتشاف معدنی نیز نمونه‌هایی از حفاری با عمق بیش از 1400 متر در کانادا وجود دارد و این تجربیات نشان می‌دهد اکتشاف در اعماق بالا دیگر یک موضوع صرفاً نظری نیست.

وی تأکید کرد: «عمق یک مانع مطلق نیست؛ یک مسئله مهندسی، اقتصادی و فناورانه است.»

رئیس هیأت عامل ایمیدرو در عین حال خاطرنشان کرد که افزایش عمق حفاری، هزینه و پیچیدگی عملیات را نیز افزایش می‌دهد و در این شرایط، هزینه یک تصمیم اشتباه می‌تواند بسیار بیشتر از اکتشافات کم‌عمق باشد.

به گفته وی، یکی از اصول اساسی در اکتشاف عمیق، حرکت به سمت تصمیم‌گیری هوشمندانه‌تر است؛ به‌گونه‌ای که پیش از افزایش عمق حفاری، دقت و کیفیت تصمیم‌های اکتشافی افزایش یابد.

• ایران ناگزیر از حرکت به سمت ذخایر عمیق است

سمیعی‌نژاد با اشاره به شرایط اکتشاف در ایران گفت: بخش عمده فعالیت‌های اکتشافی کشور در بسیاری از مناطق، تاکنون بر شناسایی ذخایر سطحی و کم‌عمق متمرکز بوده و طبیعی است که با گذشت زمان، بخش قابل توجهی از آثار و نشانه‌های قابل مشاهده این ذخایر شناسایی شده باشد.

وی افزود: در چنین شرایطی، صنعت معدن ایران برای دستیابی به ذخایر جدید ناگزیر است به سمت اعماق بیشتر زمین حرکت کند و نمی‌توان آینده اکتشاف معدنی را تنها در سطح زمین جست‌وجو کرد.

رئیس هیأت عامل ایمیدرو توسعه تجهیزات حفاری عمیق، تربیت نیروی انسانی متخصص، استفاده از فناوری‌های ژئوفیزیک عمقی و توسعه مدل‌سازی‌های اکتشافی را از الزامات این تغییر رویکرد دانست.

• حفاری تنها یک حلقه از زنجیره اکتشاف است

وی با تأکید بر ضرورت ایجاد یک سیستم یکپارچه در اکتشاف ذخایر پنهان گفت: حفاری تنها یکی از اجزای این سیستم است و هرچه هدف اکتشافی در عمق بیشتری قرار داشته باشد، اهمیت اطلاعات دقیق زمین‌شناسی، داده‌های ژئوفیزیکی و مدل‌سازی‌های پیش از حفاری افزایش می‌یابد.

سمیعی‌نژاد همچنین همکاری میان دستگاه‌های دولتی، دانشگاه‌ها، شرکت‌های معدنی و بخش خصوصی را برای توسعه اکتشافات عمیق ضروری دانست و گفت: ظرفیت‌های علمی، اجرایی و سرمایه‌ای کشور باید در یک مسیر مشترک قرار گیرد تا امکان توسعه فناوری و کاهش ریسک اکتشافات عمیق فراهم شود.

وی در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد که اکتشاف معدنی نباید به آنچه در سطح زمین قابل مشاهده است محدود شود و بخش مهمی از آینده معدنکاری در اعماق زمین قرار دارد.

رئیس هیأت عامل ایمیدرو خاطرنشان کرد: کشورهایی که بتوانند فناوری شناسایی و اکتشاف ذخایر عمیق را توسعه دهند، در آینده از مزیت مهمی در تأمین مواد معدنی برخوردار خواهند بود.

سمیعی‌نژاد در پایان با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به حفاری گفت: حفاری نباید صرفاً به معنای افزایش تعداد یا عمق گمانه‌ها تلقی شود، بلکه باید بخشی از یک سیستم اکتشافی هوشمند، دقیق و مبتنی بر فناوری باشد؛ مسیری که با توسعه دانش فنی، سرمایه‌گذاری در تجهیزات نوین و استفاده از ظرفیت متخصصان کشور می‌تواند فصل تازه‌ای در اکتشاف ذخایر معدنی ایران رقم بزند.

انتهای پیام/