جنگ در جنوب؛ صادرات معدن و فولاد ایران در دوراهی هزینه و ریسک

به گزارش افق معدن: تشدید درگیری‌ها در جنوب ایران و افزایش نااطمینانی در آبراه‌های راهبردی منطقه، بار دیگر صنعت معدن و فولاد کشور را در کانون توجه قرار داده است. اگرچه فعالیت بسیاری از واحدهای تولیدی و معدنی همچنان ادامه دارد، اما فعالان این حوزه معتقدند افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه و لجستیک می‌تواند بر رقابت‌پذیری صادرات محصولات معدنی و فولادی ایران اثرگذار باشد.

• تنگه هرمز؛ شاهراه تجارت مواد معدنی و فولاد

بخش قابل توجهی از صادرات فولاد، محصولات معدنی، سیمان و مواد اولیه صنعتی ایران از مسیر بنادر جنوبی انجام می‌شود. هرگونه افزایش ریسک امنیتی در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، علاوه بر کاهش تمایل برخی شرکت‌های کشتیرانی به تردد، هزینه بیمه کشتی‌ها و نرخ حمل دریایی را نیز افزایش می‌دهد. گزارش‌های منتشرشده در روزهای اخیر نیز از کاهش تردد برخی شناورها و افزایش نگرانی شرکت‌های حمل‌ونقل دریایی نسبت به امنیت مسیرهای منطقه حکایت دارد. 

• فشار مضاعف بر صادرکنندگان فولاد و صنایع معدنی

کارشناسان معتقدند در چنین شرایطی، نخستین اثر بر زنجیره صادرات، افزایش هزینه تمام‌شده محصولات است. شرکت‌های فولادی، تولیدکنندگان کنسانتره، گندله، مس، روی و سایر محصولات معدنی ممکن است برای حفظ بازارهای صادراتی ناچار به پذیرش بخشی از این هزینه‌های اضافی شوند؛ موضوعی که حاشیه سود صادرات را کاهش می‌دهد.

از سوی دیگر، طولانی‌تر شدن زمان حمل کالا، افزایش هزینه‌های بیمه جنگ و تغییر مسیر برخی خطوط کشتیرانی، می‌تواند برنامه صادراتی شرکت‌های بزرگ معدنی و فولادی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. 

• رشد هزینه انرژی؛ چالش تازه صنایع انرژی‌بر

صنعت فولاد، آلومینیوم و بسیاری از صنایع معدنی، وابستگی بالایی به انرژی دارند. همزمان با افزایش تنش‌های منطقه‌ای، بازار جهانی نفت نیز با نوسانات قابل توجهی مواجه شده و قیمت نفت افزایش یافته است. این شرایط می‌تواند هزینه سوخت، حمل‌ونقل و لجستیک را برای صنایع معدنی و فولادی در سطح منطقه و جهان افزایش دهد.

• ضرورت تنوع‌بخشی به مسیرهای صادراتی

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که توسعه کریدورهای زمینی، افزایش صادرات از مسیر کشورهای همسایه، تقویت حمل‌ونقل ریلی و استفاده از ظرفیت بنادر جایگزین، می‌تواند بخشی از ریسک‌های ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیکی را کاهش دهد. همچنین انعقاد قراردادهای بلندمدت حمل‌ونقل و بیمه، یکی دیگر از راهکارهای کاهش اثر نوسانات بر صادرات صنایع معدنی عنوان می‌شود.

• آینده صادرات معدن و فولاد چه خواهد شد؟

در شرایط کنونی، هنوز نمی‌توان درباره آثار بلندمدت تحولات اخیر بر صادرات معدن و فولاد ایران با قطعیت اظهار نظر کرد، اما تجربه بحران‌های گذشته نشان داده است که افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی معمولاً با رشد هزینه حمل، بیمه و انرژی همراه می‌شود. از این رو، مدیریت زنجیره تأمین، تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی و حفظ پایداری تولید، بیش از هر زمان دیگری برای شرکت‌های معدنی و فولادی اهمیت پیدا کرده است. در صورتی که تنش‌ها تداوم یابد، رقابت ‌پذیری صادرات محصولات معدنی و فولادی بیش از گذشته به توان شرکت‌ ها در مدیریت هزینه‌ها و یافتن مسیرهای جایگزین وابسته خواهد بود.

انتهای پیام/